Rzucanie głową u konia czyli o stresie, potylicy i pierwszych pytaniach które warto zadać.

Kilka dni temu byłam u konia, u którego odruch rzucania głową stał się codziennością. Nie był to jednak „tylko ruch głowy”. To było widoczne w całej jego postawie. Głowa wysoko, potylica sztywna, mięśnie szyi napięte jak struny, czujne spojrzenie. Dla mnie wyglądał jak koń, który jest gotowy do natychmiastowego ruszenia. Organizm w trybie „walcz lub uciekaj”.

I właśnie w takich przypadkach coraz częściej zadaję sobie pytanie nie tylko: co boli? ale też: w jakim stanie jest jego układ nerwowy? (Wszystko przez terapię czaszkowo – krzyżowa i projekt #CiałuMiłe).

STRES A ODCZUWANIE BÓLU, CO WIEMY Z BADAŃ W TEJ KWESTII? 

U koni reakcja stresowa aktywuje oś podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz układ współczulny. To zmienia napięcie mięśniowe, przepływ krwi i sposób przetwarzania bodźców czuciowych. W przeglądzie dotyczącym bólu i stresu u koni podkreślono, że stres może modulować percepcję bólu i wpływać na jego ekspresję behawioralną [1]. Innymi słowy, w stanie podwyższonego pobudzenia próg reakcji może być niższy.

Jeżeli więc w obrębie głowy i szyi istnieje już jakiś czynnik drażniący: mechaniczny, zapalny lub neuropatyczny to przewlekły stres może działać jak „pokrętło głośności”.

POTYLICA CZYLI TO MAŁE MIEJSCE O OGROMNYM ZNACZENIU.

Połączenie czaszki z pierwszym i drugim kręgiem szyjnym (C0-C1-C2) to obszar o ogromnym znaczeniu biomechanicznym i neurologicznym. Dysfunkcje w odcinku szyjnym bywają powiązane z trudnymi zachowaniami, nadreaktywnością czy problemami pod siodłem [2].

W przypadku bólu neuropatycznego, jak w nadwrażliwości nerwu trójdzielnego (trigeminal-mediated headshaking, skrót TMHS), dochodzi do obniżenia progu pobudliwości nerwu trójdzielnego. Wtedy nawet łagodne bodźce jak światło, wiatr, dotyk, ruch mogą wywoływać gwałtowne potrząsanie głową [3]. Nie oznacza to, że każdy koń rzucający głową ma TMHS. Oznacza to, że w niektórych przypadkach układ nerwowy reaguje nadmiernie na bodźce, które fizjologicznie nie powinny być bolesne.

I tu znów wracamy do stresu. Pobudzony, czujny organizm reaguje szybciej i silniej.

POSTAWA KONIA MÓWI BARDZO DUŻO.

Koń, o którym wspominam, nie tylko rzucał głową. On był napięty globalnie. Szyja skrócona, grzbiet usztywniony, szczęka trzymana „w zaciśnięciu”. W takim stanie potylica nie ma szans na swobodną, subtelną ruchomość. A chroniczne napięcie w tym rejonie może przekładać się na dyskomfort przy ogłowiu, problem z przyjęciem kontaktu, reakcje obronne czy właśnie ruchy głową [4].

Na szczęście ma właścicielkę, która coraz świadomiej przygląda się czynnikom stresującym: warunkom utrzymania, treningowi, presji, dopasowaniu sprzętu. Bo redukcja bodźców stresowych to, jak się okazuje w rzeczywistości bardzo trudna sprawa. To realna zmiana środowiska, w którym funkcjonuje układ nerwowy konia, a z tą możliwością zmiany środowiska bywa trudno i różnie. Nie wiem ile jeszcze musi upłynąć wody, aby pewne wiadomości dotyczące dobrostanu koni były traktowane na poważnie.

…

——